بیماری کبد چرب غیرالکلی (NAFLD) به تجمع چربی و التهاب کبد به هر علتی غیر از مصرف الکل اشاره دارد.
بیماری کبد چرب غیرالکلی چیست؟
بیماری کبد چرب غیرالکلی (NAFLD) به تجمع چربی و التهاب سلول های کبدی به هر دلیل به غیر از مصرف الکل گفته می شود. با گذشت زمان ، این التهاب تشدید شده و ممکن است عملکرد کبد را با اختلال مواجه کند و استئاتوهپاتیت غیرالکلی (NASH) ایجاد شود.
این حالت، تجمع چربی در کبد است که در ادامه سبب بروز فیبروز ( زخم) در کبد می شود و می تواند منجر به سیروز شده و بافت های زخمی جایگزین سلول های کبدی می شود و این موضوع سبب می شود که عملکرد طبیعی کبد متوقف شود. در صورتی که این آسیب شدید باشد، سیروز می تواند منجر به مرگ گردد.
دلیل اصلی کبد چربی غیرالکلی ناشناخته است، اگر چه خطر آن برای بیماران مبتلا به چاقی و سندرم متابولیک ( گروهی از اختلالات که شامل افزایش چاقی شکمی ، پاسخ ضعیف به انسولین ، فشار خون بالا، چربی خون بالا ،افزایش میزان کلسترول لیپوپروتئین کم چگال و تری گلیسیرید) بالاتر است. در برخی موارد، بیماران ممکن است مبتلا به کبد چرب غیرالکلی باشند و حتی چاق نبوده و به سندرم متابولیک هم مبتلا نباشند.
چه کسی باید برای بیماری کبد چرب غیر الکلی موردآزمایش قرار گیرد؟
به دلیل اینکه خیلی از بیماران مبتلا به NAFLD هیچ علامتی ندارند ، معمولا آزمون برای افرادی توصیه می شود که مبتلا به اضافه وزن بوده و آنهایی که آزمایش خون شان بیانگر افزایش آنزیم های کبدی و نشان دهنده التهاب احتمالی کبد است.
تشخیص بعد از رد شدن سایرعلل التهاب کبدی مسجل می شود. بنابراین هدف از آزمون، دستیابی به شدت التهاب کبد و رد شدن سایر دلایل التهاب کبد مانند سنگ کیسه صفرا یا عفونت ویروسی است.
آزمون کبد چرب غیر الکلی در افراد بدون هرگونه بیماری همزمان یا علایم التهاب کبد توصیه نمی شود چرا که احتمال خیلی اندک برای کشف بیماری و خطرات بالقوه آن ، یافتن ناهنجاری هایی است که در نهایت بی اهمیت هستند اما می توانند منجر به آزمون های غیر ضروری شده و به طور بالقوه می تواند به آزمایش های غیرضروری و مداخلات بالقوه مضر منجر شوند.
آزمون هایی برای تشخیص NAFLD
سه آزمون اصلی برای تشخیص NAFLD مورد استفاده قرارمی گیرد،
(1) آزمایش خون مانند آزمون های عملکرد کبدی که التهاب کبد را مورد بررسی قرار می دهد،
(2) آزمون هایی برای مشاهده ظاهر کبد، مانند سونوگرافی ، CT و MRI و آزمون هایی که مقدار چربی کبدی را نشان می دهد، مانند الاستوگرافی گذرا و آزمون هایی بر پایه سونوگرافی که میزان سفتی بافت کبدی را بررسی می کند.
با این حال ، زمانی که کبد مقدار زیادی چربی دارد، این آزمون ها برای تشخیص بیماری های پیشرفته کبدی و فیبروز کبدی، قابل اعتماد نیستند. اگر پزشک مشکوک به بیماری پیشرفته کبد یا سایر مشکلات کبدی باشد، نمونه برداری از کبد توصیه می شود که در آن بخش کوچکی از کبد با سوزن کوچکی که از راه پوست وارد کبد می شود برداشته شده و به آزمایشگاه فرستاده می شود.
درمان کبد چرب غیر الکلی
هیچ داروی خاصی برای درمان کبد چرب غیر الکلی وجود ندارد. با این حال ، افزایش فعالیت فیزیکی ، اصلاح رژیم غذایی ، داروهای کنترل قند خون ، فشار خون و چربی خون و در موارد خاص ، جراحی های کاهش وزن ، می تواند پیشرفت بیماری را کندتر یا متوقف کند.

 

منبع مقاله: برگرفته از مجله نوین پزشکی شماره 709

گردآوری: گروه تحقیق و توسعه آزمایشگاه پاتوبیولوژی و مولکولی دکتر قلی زاده – دکتر اسفندی