ویروس پاپیلومای انسانی(Human Papillomavirus) چیست؟

HPV یکی از شایع ترین عوامل عفونی منتقله از طریق جنسی می باشد.شیوع این ویروس به حدی بالاست که تقریبا همه مردان و زنان درسنین باروری به آن مبتلا شده اند.بیش از 100 تایپ مختلف از ویروس وجود دارد که تقریبا 40 تایپ آن قادر به آلوده نمودن دستگاه تناسلی می باشند.این تایپ ها بسته به احتمال ایجاد سرطان تحت عنوان پر خطر ، با خطر متوسط و کم خطر تقسیم بندی شده اند.مشخص شده است که تایپ های 16 و 18 در بین تایپ  های پرخطر بیشترین احتمال ایجاد سرطان سرویکس را دارا می باشد وبیشترعامل زخم های دهانه رحم هستند.تایپ های کم خطر  (مانند تایپ های 6یا 11) معمولا عامل زگیل های تناسلی میباشد.با وجودی که با انجام تست های پاپ اسمیر میزان شیوع سرطان سرویکس تا حد زیادی کاهش یافته است اما تعیین انواع پر خطر ویروس نیز میتواند باعث کاهش چشمگیر سرطان سرویکس و مدیریت درمانی بهتر بیماران گردد.سرطان سرویکس دومین علت مرگ ناشی از سرطان در دنیا است.

چگونه HPV منتشر میشود؟

این ویروس از طریق تماس جنسی با فرد آلوده منتقل میشود. ویروس HPV حتی از طریق فردی که هیچ گونه علامت یا نشانه بیماری نشان نمیدهد به فرد سالم منتقل میشود.بنابراین هر فردی که در سن باروری بوده و فعالیت جنسی داشته باشد میتواند عفونت HPV را کسب نماید.یک شخص حتی میتواند علائم بیماری را سال ها پس از تماس با فرد آلوده نشان دهد.

آیا ویروس HPV میتواند ایجاد بیماری جدی نماید؟ 

در اکثر موارد HPV به خودی خود از بین می رود و باعث هیچ گونه بیماری جدی نمی شود.اما در بعضی موارد نیز میتواند باعث بوجود آمدن زگیل های تناسلی یا سرطان باشد.زگیل تناسلی معمولا به صورت یک برآمدگی کوچک یا یک گروه از این نوع برآمدگی ها در منطقه ژنیتال ظاهر میشود که آنها میتوانند کوچک،بزرگ،مسطح یا برآمده یا به شکل گل کلم باشند.

آیا HPV میتواند باعث سرطان گردد؟

مشخص شده است که ویروس HPVمیتواند عامل سرطان سرویکس یا سایر سرطان ها نظیر سرطان واژن،دهانه ی رحم،پنیس یا آنوس باشد.این ویروس همچنین میتواند باعث سرطان گلو،سرطان زبان و حلق (معمولا تحت عنوان سرطان اوروفارینژیال شناخته می شود)گردد.سرطان میتواند سال ها پس از ابتلا فرد به HPV رخ دهد.انواعی از ویروس که باعث زگیل تناسلی میشوند متفاوت با انواعی میباشند که عامل سرطان هستند.

آیا HPV میتواند در زمان حاملگی نیز ایجاد مشکلات بهداشتی نماید؟

بله،اگر زن حامله مبتلا به HPV شود میتواند علائم زگیل تناسلی و تغییرات غیر طبیعی سلول های سرویکس را نشان دهد.بنابراین فرد باید علی رغم حاملگی تست های غربالگری سرطان را انجام دهد.

علائم بیماری HPV چیست؟

اکثر افراد از آلودگی خود به ویروسHPV مطلع نیستند و هیچ گونه علامت بیماری یا مشکلات ناشی از آن رانشان نمیدهند.بعضی از افراد فقط زمانی متوجه آلودگی خود به ویروس میشوند که علائم زگیل های تناسلی را نشان داده باشند.زنان ممکن است متعاقب یک آزمایش پاپ اسمیر غیر طبیعی به آلودگی خود پی ببرند.بعضی از افراد نیز ممکن است پس از گرفتاری با عوارض جدی تر نظیر سرطان متوجه آلودگی خود به ویروس HPV شوند.توجه داشته باشیدکه در صورت مشاهده علایم شایع بیماری های مقاربتی نظیر زخم های غیر معمول،ترشحات بد بو،سوزش ادرار یا در زنان خونریزی بی قاعده در فواصل بین دوره پریود،سریعا به پزشک مراجعه نموده و از نظر وجود بیماری های مقاربتی مورد آزمایش قرار گیرند.

چگونه میتوانیم از HPV و مشکلات ناشی از آنها در امان بمانیم؟

در صورتی که فرد چند مسئله ساده زیر را رعایت نماید میتواند شانس ابتلا به بیماری های مقاربتی بخصوص HPVرا کاهش دهد:

1)نداشتن رابطه ی جنسی با فرد آلوده

2)رابطه ی جنسی منحصر بفرد با شخصی که از نظر آلودگی به ویروس منفی میباشد(تک همسری)

3)استفاده از کاندوم (باید توجه داشت که استفاده از کاندوم محافظت کامل ایجاد نمی نماید)

4)واکسیناسیون:برعلیه ویروس HPV واکسن ایمن و موثر وجود دارد.

چه کسانی باید علیه HPV واکسینه شوند؟

تمامی پسران و دختران در سن 11 یا 12 سال باید واکسینه گردند.

در صورتی که واکسیناسیون در سنین 11تا 12سال  انجام نشده باشد پیشنهاد میشود پسران تا سن 21 سالگی و دختران تا سن 26سالگی واکسن بزنند.

همچنین زدن واکسن برای مردان هم جنس باز تا سن 26سالگی توصیه میشوند در ضمن افرادی که نقص سیستم ایمنی ندارند و واکسیناسیون را در سنین پایین تر انجام نداده اند اما با افراد HIV مثبت زندگی می نمایند،توصیه میشود که تا سن 26سالگی واکسن بزنند.

از چه آزمایش هایی برای تشخیص HPV میتوان استفاده نمود؟

جهت تعیین ژنوتایپ ویروس و به منظور غربالگری سرطان سرویکس از تست های مولکولی پیشرفته نظیر PCR یا line probe می توان  استفاده نمود.این تست ها فقط برای غربالگری زنان 30سال به بالا توصیه میشوند.این تست ها برای مردان،افراد پیر و زنان خیلی جوان (زیر 30سال ) توصیه نمیشوند. تعیین ژنوتیپ ویروس به خصوص تعیین تایپ های 16 و 18 که بیشتر مرتبط با سرطان سرویکس هستند،به خصوص در زنان بالای 30 سال که نتیجه پاپ اسمیرآنان منفی اما نتیجه تست HPV آنان مثبت می باشد،شدیدا توصیه میشود .افرادی که  مبتلا به تایپ های پر خطر میباشند و تست پاپ اسمیر آنان غیر طبیعی بوده ممکن است نیاز به آزمایشات دقیق تر نظیر کولپوسکوپی یا بیوپسی داشته باشند.بیماران مبتلا به تایپ های کم خطر نیاز به چنین آزمایشاتی ندارند زیرا این انواع نیاز به درمان نداشته و نتایج آزمایش تغییری در نوع مراقبت های پزشکی از آنان نمی نماید.

آیا HPV و مشکلات ناشی از آن را میتوان درمان نمود؟

در حال حاضر هیچ گونه درمان قطعی برای این بیماری ویروسی وجود ندارد.اما درمان هایی که برای مشکلات ناشی از HPV وجود دارد شامل موارد زیر میباشد:

1)زگیل تناسلی:جهت درمان باید به پزشک مراجعه نمود اما در صورتی که درمان انجام نشود،زگیل تناسلی میتواند خود به خود از بین برود یا به همان حالت باقی بماند اما امکان دارد که رشد نموده و اندازه و تعداد آن زیاد شود.

2)سلول های پیش سرطانی در سرویکس:قابل درمان هستند زنانی که تست پاپ اسمیر روتین را انجام میدهند،در صورتی که مشکل داشته باشند باید پیگیری شوند.همیشه پیشگیری بهتر از درمان است.

3)سایر سرطان های مرتبط با HPV : این سرطان ها نیز در صورتی که به موقع تشخیص داده شوند قابل درمان میباشند.


تیم تحقیق و توسعه آزمایشگاه پاتوبیولوژی و مولکولی دکتر قلی زاده-دکتر اسفندی

شماره تماس:

۰۲۱-۳۶۲۵۳۶۹۸

۰۲۱-۳۶۲۵۰۴۶۳