توضیح شکل 

 RDW .A نرمال که برابر است با 13.5% ( خط قرمز) در نمونه CBC نرمال

 RDW .B افزایش یافته با 28.8 % در نمونه بیمار مبتلا به کمبود آهن ، پس از شروع مصرف مکمل آهن

RDW علل آنمی را از یکدیگر افتراق می دهد

میزان بالای پهنای توزیع گلبول های قرمز معمولا در کمبودهای تغذیه ای آهن ، ویتامین B12  و فولات یافت می شود. این شاخص در افتراق علل آنمی میکروسیتیک کمک می کند.
برای نمونه  RDW بالا در آنمی فقر آهن دیده می شود. اما  RDW طبیعی در بیمار مبتلا به آنمی ، مطرح کننده تالاسمی است. در آنمی فقر آهن معمولا قبل از کاهش حجم گلبول های قرمز ،RDW  بالا می رود که می تواند به عنوان یک کلید تشخیصی زود هنگام به کار برده شود.
این شاخص ممکن است پس از خونریزی اخیر یا حمله همولیز افزایش پیدا کند. در این موارد علت بالا رفتن RDW، افزایش تولید رتیکولوسیت به دنبال افت ناگهانی هموگلوبین است. زیرا رتیکولوسیت ها از اریتروسیت های بالغ اندازه بزرگ تری دارند.
به علت گستردگی طیف بیماری هایی که می توانندRDW را افزایش دهند، اقدام تشخیصی بعدی مشاهده لام خون محیطی خواهد بود. در لام خون محیطی می توان میکرواسفریت ها یا سایر اشکال غیر طبیعی گلبول های قرمز خون مرتبط با RDW بالا را دنبال کرد.
شاخص RDW طبیعی
از نظر تشخیصی کاربرد کمتری دارد. طبیعی بودن این شاخص نشان دهنده اندازه‌های یکسان گلبول های قرمز است. اما اندازه سلول ها ممکن است با توجه به مدت زمان ابتلا به آنمی، کوچک یا بزرگ باشند.
از آن جا که گلبول های قرمز تنها به مدت ۱۲۰ روز در گردش خون حضور دارند، انتظار می رود افرادی که از ماه ها تا سال ها مبتلا به آنمی شدید فقر آهن بوده اند ، RDW طبیعی داشته باشند. زیرا همه گلبول های قرمزی که اندازه طبیعی داشته اند، با گلبول های قرمز کوچک جایگزین شده اند.
شاخص RDW پایین با هیچ بیماری خونی همراهی ندارد.
شاخص RDW می تواند در تعیین پیش آگهی ارزشمند باشد.
اخیرا بررسی ها نشان داده است که RDW می تواند در تعیین پیش آگهی بیماری های غیرخونی کاربرد داشته باشد.
در یک مطالعه گذشته نگر در ۱۵۸۵۲ شرکت کننده بزرگسال در سومین پیمایش ملی تغذیه و سلامت در سال های ۱۹۹۴-۱۹۸۸ ، شاخص RDW بیشتر با خطر مرگ بالاتری همراه بوده است. در این بررسی با هر 1٪ افزایشRDW ، مرگ و میر به همه علل ۲۳٪ بیشتر شده است.
این ارتباط به خصوص در بیماری های قلبی قابل توجه است. در دو مطالعه گذشته نگر بزرگ در بیماران مبتلا به نارسایی قلب علامت دار،RDW بالا یک معیار قوی برای پیش بینی ناتوانی و مرگ و میر بیماران بوده است ، حتی قوی تر از معیارهای شایعی مانند کسر تخلیه قلب، طبقه بندی عملکردی قلب نیویورک (NYHA) وعملکرد کلیه.
در یک تحلیل گذشته نگر در۴۱۱۱ بیمار مبتلا به سکته قلبی، میزان افزایش RDW با خطر تکرار سکته قلبی که منجر به مرگ نمی شود، مرگ ناشی از بیماری های کرونری قلب نارسایی جدید و علامت دار قلب و سکته مغزی همراه است.
این فرضیه وجود دارد که RDW بالا می تواند نشان دهنده عدم کفایت دیواره سلولی به علت تغییر محتوای کلسترول آن باشد. این اتفاق می تواند تاثیرات ناگواری روی اعضای مختلف بدن داشته باشد.
در حال حاضر کاربرد RDW برای تعیین پیش آگهی به صورت تحقیقاتی بوده و چگونگی کاربرد صحیح آن در طبابت نیازمند اطلاعات بیشتری است.

 

منابع فارسی

مجله نوین پزشکی شماره 709

 منابع انگلیسی

May j, et al. Three Neglected Numbers in the CBC: THE RDW, MPV, and NRBC Count. Cleveland Clinic Joumal of Medicine March 2019, 86:167-72

 

گردآوری: گروه تحقیق و توسعه آزمایشگاه پاتوبیولوژی و مولکولی دکتر قلی زاده – دکتر اسفندی